Ons brein is “hot”. En terecht. Het idee dat onze hersenen na de eerste tien levensjaren de rest van ons leven dezelfde saaie massa blijven is door een sloot aan wetenschappelijk onderzoek volkomen achterhaald. En daarmee zijn de laatste jaren veel inzichten uit onder meer de gedragswetenschappen op hun kop gezet. Nog sterker: dat je nooit te oud bent om te leren wordt wetenschappelijk steeds meer bevestigd!

Vanochtend opende de Volkskrant met de kop “IQ van tieners niet stabiel en volop in beweging”. De intelligentie van tieners blijkt zich in de loop van de jaren tientallen punten naar boven en naar beneden te kunnen bewegen. Met andere woorden: hun sterke en zwakke kanten zijn voortdurend aan veranderingen onderhevig. Deze veranderingen zijn bovendien met onderzoek op hersenniveau aantoonbaar.

Door middel van juiste training en adequaat onderwijs blijkt er aan de mentale vaardigheden van tieners het nodige te verbeteren of te versterken. Het vermoeden dat dat ook voor volwassenen geldt is verre van onwaarschijnlijk, melden deskundigen bovendien. Hoewel er natuurlijk grenzen zijn aan de flexibiliteit van het brein, vegen deze inzichten het gedachtegoed “als je voor een dubbeltje geboren bent, word je nooit een kwartje” volledig van tafel.

Blader een paar pagina’s verder in dezelfde krant en er openbaart zich een artikel over het computergestuurde programma TiO, waarmee scholieren veel beter kunnen leren schrijven. Theo Pullens, docent aan de pabo van Avans te Breda, gaat erop promoveren, aldus het artikel. TiO is opzettelijk saai gehouden en richt zich erop dat scholieren zich volgens een gestructureerde methode uit de naad oefenen.  En dat allemaal gewoon simpel achter een computerscherm. Kern is, naast veel training, dat het schrijfniveau voortdurend met kleine stapjes naar een hoger plan worden getild. Er is sprake van voortdurende feedback en uitdaging. Daardoor is de  ‘dwang’  voor de tieners om zichzelf steeds te verbeteren groot. En ziedaar het resultaat. Het schrijfniveau van TiO-tieners ontwikkelt zich veel effectiever dan bij andere vormen van onderwijs, zo lijkt het onderzoek uit te wijzen. Het idee van “deliberate practice”, het met kleine uitdagende stapjes aanleren van nieuwe vaardigheden, wordt opnieuw onderschreven.

Mogen we met de nieuwe inzichten wonderen van ons brein verwachten? Nee, maar het lijkt er wel een beetje op. Wat we er zeker van leren is dat pessimisme over de veranderbaarheid van mensen niet terecht is. Daarnaast bewijzen de onderzoeksresultaten van TiO dat om vooruit te komen het onderwijs niet per definitie leuk hoeft te zijn. Want alleen lol, zonder juiste training, levert niets op. Een constatering waar iedereen in het onderwijs (docent en student) lering uit zou moeten trekken. Om er nog een spreekwoord in te gooien: voor niets gaat de zon op.

En nu: aan de slag!

Share

3 Responses to Het ongelooflijke brein

  1. [...] Het ongelooflijke brein Ons brein is “hot”. En terecht. Het idee dat onze hersenen na de eerste tien levensjaren de rest van ons leven dezelfde saaie massa blijven is door een sloot aan wetenschappelijk onderzoek volkomen achterhaald. Source: iizzoo.nl [...]

  2. Frans Droog zegt:

    Inderdaad een tamelijk verrassende en opbeurende vinding, zeker voor allen in het onderwijs. Zie ook het vervolgverhaal in de wetenschapsbijlage van de Volkskrant zaterdag 29 oktober.

  3. [...] Het ongelooflijke brein Ons brein is “hot”. En terecht. Het idee dat onze hersenen na de eerste tien levensjaren de rest van ons leven dezelfde saaie massa blijven is door een sloot aan wetenschappelijk onderzoek volkomen achterhaald. Source: iizzoo.nl [...]

Geef een reactie

Jouw e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

* Copy This Password *

* Type Or Paste Password Here *

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>